Avrupa’yı Kavuran Sıcaklardan Korkutan Tablo: Çocuk ve Yaşlılar Tehlikede
Avrupa bu hafta adeta cehennem sıcağıyla boğuşuyor. Uzmanlar peş peşe uyarılar yaparken, Fransa’dan gelen haber yürekleri dağladı. Pazartesi günü iki çocuk, bir otomobilin içinde hayatını kaybetti. Küçücük bedenler aşırı sıcağa dayanamamıştı. Bu acı olay, sıcak hava dalgalarının sadece yaşlıları değil, çocuklarıda ne kadar savunmasız bıraktığını bir kez daha gösterdi.
Bilim insanları uyarıyor: İnsan kaynaklı iklim değişikliği yüzünden bu sıcak hava dalgaları artık daha sık, daha şiddetli ve daha uzun sürüyor. Hatta öyle ki, bu yaz yaşanan bunaltıcı sıcakların, 2003 yılında Avrupa’da yaklaşık 70 bin kişinin ölümüne yol açan felaketle yarışabileceği söyleniyor. O yıl neler olmuştu hatırlayın… Yaşlılar evlerinde tek başlarına can vermişdi.
Peki kimler daha fazla risk altında? Lancet Countdown’ın 2026 Avrupa raporu çarpıcı veriler sunuyor. Sıcak hava dalgaları, bir yaşın altındaki bebekleri ve 65 yaş üstü kişileri “orantısız biçimde” etkiliyor. Rapora göre 2015-2024 döneminde yaşlıların sıcağa maruz kalması, 1991-2000 dönemine kıyasla yüzde 266 artmış. Bebeklerde ise bu artış yüzde 121. Yani neredeyse iki katından fazla… Düşünsenize, on yıl öncesine göre çok daha fazla bebek ve yaşlı bu kavurucu sıcaklarla baş etmek zorunda.
Fransız epidemiyolog Noemie Letellier, AFP’ye konuştu. Dediki yaşlıların bu durumdan daha ağır etkilenmesi sadece fizyolojik değil, aynı zamanda sosyal nedenlerle de ilgili. Yoksulluk, yalnızlık, bakıma bağımlı olmak… Bunların hepsi riski katlıyor. Paris’teki Pitié-Salpêtrière Üniversitesi Hastanesi Geriatri Bölümü Başkanı Jacques Boddaert ise sıcakların yaşlı hastalar için “gerçek bir çileye” dönüştüğünü söylüyor. Niye mi? Çünkü yaş ilerledikçe vücudun ısıyı kontrol etme mekanizması bozuluyor. Susuzluk hissi azalıyor. Yani vücut ‘ben susadım’ sinyali göndermiyor. O yüzden yaşlılar susuz kalmanın farkına geç varıyor.
Birde kronik hastalıklar cabası… Kalp hastalığı, tansiyon derken kullanılan idrar söktürücü ilaçlar sıcak havada ekstra sorun çıkarıyor. Boddaert’in bir uyarısı daha var: “Yaşlılara bakım veren kişiler yazın tatile çıkarsa durum çok tehlikeli hale gelebilir.” Yani siz tatile giderken, evde bakıma muhtaç yaşlınız varsa, o sıcaklar onun için ölüm kalım meselesi olabilir. Letellier ise tüm yaşlıların aynı risk düzeyinde olmadığını vurguluyor. Ekonomik zorluk çekenler, kronik hastalığı veya engeli olanlar, yalnız başına yaşayanlar daha kırılgan. Özellikle yalnız yaşayan yaşlı kadınlar, erkeklere göre daha sınırlı kaynaklara sahip oldukları için ek risk altında.
Gelelim çocuklara… Aşırı sıcaklar küçük çocukların direkt ölümüne neden olmasa da, bir sürü sağlık sorununu tetikliyor. Astım atakları, sıcak çarpması, acil servis başvurularında artış… Hatta okul performansında düşüş bile var. Journal of Climate Change and Health dergisinde 2024’te yayımlanan bir inceleme, aşırı sıcakların erken doğum ve düşük doğum ağırlığıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu. Yani hamile kadınlarda risk daha da büyüyor. Climate Central’ın geçen yılki raporu ise iklim değişikliğinin, 200’den fazla ülkede son beş yılda hamileler için riskli sıcak günleri en az iki katına çıkardığını söylüyor.
Peki ne yapmalı? İngiltere’de Portsmouth Üniversitesi’nden uzman Doç. Heather Massey’in tavsiyeleri var. Bol su için. Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmayın. Evinizi serin tutmak için gündüz perde veya panjurları kapatın, gece ise pencereleri açarak içeride biriken sıcaklığı atın. Basit ama hayat kurtarıcı önlemler…
İşte böyle arkadaşlar… Sıcaklar Avrupa’yı kavurmaya devam ediyor. Bakalım bu yaz kaç can alacak? Uzmanlar uyarıyor ama, kim dinliyor ki? Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
