İnsan vücudu iki dönemde hızla yaşlanıyor olabilir: Yeni araştırma hormonlara işaret ediyor
San Diego’da yürütülen bir araştırma, vücuttaki organların farklı dönemlerde hızla yaşlandığını ortaya koydu. Araştırmacılar, 21‑70 yaş arası 970 kişiden toplam 25.000’ün üzerindeki ölüm sonrası doku örneğini inceleyerek 40 farklı doku tipinde mikroskobik yapısal değişimleri ölçmeye yönelik bilgisayar tabanlı bir sistem geliştirdi. Analiz edilen 14 yüksek güvenilirlikte doku tipinde, dokuların 30’lu ve 50’li yaşlarda iki aşamalı yaşlanma modeli izlediği tespit edildi; bu dönemde yapısal değişimlerin hızı önemli ölçüde artmıştı.
Çalışma, sindirim sistemi organları (yemek borusu, mide, kalın ve ince bağırsak) ile erkek üreme organları (prostat ve testis) de aynı iki aşamalı modeli izlediğini gösterdi. Öte yandan arteriler 30’lu yaşlarda en hızlı yapısal değişime uğradı ve aynı dönemde erken plak oluşumu artış gösterdi; bu da damarların atherosclerosis ile daha fazla ilişkili olduğunu işaret ediyor. Kadın üreme sisteminde ise rahim ve vajinada 50’li yaşların başı ve ortalarında belirgin yapısal değişiklikler gözlenirken, yumurtalıklarda 35‑40 ve 55‑60 yaş dönemlerinde iki ayrı hızlanma dönemi tespit edildi. Bu iki fazlı yapı, gen ifadesi ve DNA metilasyonu gibi biyolojik ölçümlerde görülmedi.
Araştırmacılar, farklı organların yaşlanma hızlarının birbirleriyle senkronize olduğunu ve özellikle yumurtalıkların yapısal yaşlanma modelinin diğer dokularda da yaygın olarak görülmesini vurguladı. Sanju Sinha, yumurtalıkları “tempo belirleyici” olarak nitelendirerek hormonların bu senkronizasyonu etkileyebileceğini öne sürdü; gastrointestinal dokularda hormon sinyal kapasitesinde belirgin bir düşüş rapor edildi. Ayrıca, hızlanan yapısal yaşlanma dönemlerinde iltihaplanmanın artması, enerji üretiminin azalması, hücre çoğalmasının düşmesi ve kalite kontrol mekanizmalarının bozulması gibi ortak özellikler gözlemlendi. Çalışmanın tüm örnekleri ölüm sonrası dökümler olduğundan, ölüm şekli ve öncesi sağlık durumunun doku görünümünü etkileyebileceği belirtildi. Araştırma, Nature Aging dergisinde yayımlandı.
