İstanbul – Bilim dünyasından çarpıcı bir araştırma geldi. Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesinden araştırmacıların yaptığı çalışma, bebeklik döneminde şeker tüketiminin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koydu. İngiltere’deki dev veri havuzu Biobank üzerinde yapılan inceleme, ilk iki yaşta şeker kısıtlaması yaşayan bireylerin ilerleyen yıllarda çok daha korunaklı olduğunu gösteriyor. Evet yanlış duymadınız, bebekken şekerden uzak durmak, onlarca yıl sonra beyni koruyor.
Araştırma kapsamında İngiltere’nin dev Biobank verileri mercek altına alındı. Bilim insanları, şeker kısıtlamasının sona ermesiyle birlikte insanların beslenme alışkanlıklarında hızla artan şeker miktarının etkilerini analiz etti. Yani tam bir doğal deney ortamı oluşmuş. Neyse, devam edelim… Savaş döneminde karneyle şeker dağıtılan dönemlerde doğan bireyler, bu kısıtlamanın kalkmasıyla birlikte adeta şekere boğulmuş. İşte bu geçişin sağlığa etkisi yıllar sonra ortaya çıkmış.
Peki sonuç ne mi? İki yaşına kadar şeker kısıtlaması döneminde yaşayanlarda bunama oranı yüzde 23 düşmüş. İnanır mısınız, bu devasa bir rakam. Üstelik hastalık bu grupta ortalama iki buçuk yıl sonra teşhis edilmiş. Yani sadece risk azalmıyor, hastalık başlasa bile belirtiler daha geç mi ortaya çıkıyor? Bu sorunun cevabı aslında araştırmanın en can alıcı noktası.
Şimdi düşünün, o dönemde doğan çocuklar şekeri ancak belirli miktarlarda alabiliyormuş. Karneyle verilen şeker, bugünkü gibi market raflarında cirit atan o ürünler yokmuş. Sonra kısıtlama kalkmış, insanların beslenme alışkanlıkları hızla değişmiş ve şeker tüketimi patlamış. İşte bu doğal deney, bilim insanlarına eşsiz bir fırsat sunmuş. Araştırmacı Jiazhen Zheng’de değerlendirmesini bu veriler ışığında yapmış.
Bu bulgular ne anlama geliyor biliyor musunuz? Bebeklik döneminde beslenme, yıllar sonra beynimizin kaderini belirleyebiliyor. İki yaşına kadar şekerden uzak duran bireylerde bunamaya yakalanma riski çok daha düşük. Kim bilir belkide bu yüzden anneannelerimiz “az şeker yiyin” derken ne kadar haklıymış. O dönemde doğanlar, bugün 70’li yaşlarında ve araştırma sonuçları onların lehine.
Rakamları tekrar vurgulayalım isterseniz. Yüzde 23’lük bir düşüş var, bu azımsanacak bir oran değil. Üstelik hastalığın teşhisi de iki buçuk yıl gecikmiş. Ne demek bu? Aynı yaşlardaki iki kişiden şeker kısıtlaması yaşayanı, bunama belirtilerini çok daha geç gösteriyor. Hayat kalitesi açısından düşününce, bu iki buçuk yıl insan ömründe ne kadar kıymetli bir süre, değil mi?
İşin ilginç tarafı, bu araştırma şekerin sadece dişlere ve kiloya zarar verdiği algısını da tamamen değiştiriyor. Şeker, beynimizin en büyük düşmanlarından biri olabilir mi? Araştırma verileri bu soruyu akıllara getiriyor. Çocuklarımıza verdiğimiz o şekerli gıdaların, onların ilerleyen yaşlarına nasıl yansıyacağını kestirmek gerçekten zor. Ama bu veriler gösteriyor ki, erken yaşta alınan önlemler hayat kurtarıyor.
Jiazhen Zheng’in önderliğindeki ekip, bulguların beslenme politikalarına yön verebileceğini belirtiyor. İki yaşına kadar şeker tüketiminin sınırlandırılması, sadece çürük dişleri önlemekle kalmıyor, yıllar sonra ortaya çıkabilecek nörolojik hastalıklara karşı da bir kalkan oluşturuyor. Bu bulgular, devletlerin beslenme programlarını gözden geçirmesi için güçlü bir neden sunuyor.
Bu araştırma umarım ailelerin dikkatini çeker. Çocuklarımıza şekerli gıdaları verirken bir kez daha düşünmeliyiz. O anki mutlulukları, ileride bunama riskine karşı korunmalarına değecek mi? Bebeklik döneminde uygulanacak küçük kısıtlamalar, onların yetişkinlik hayatında dev bir fark yaratabilir. İşte böyle arkadaşlar, bilim yine bize önemli bir kapı araladı. Peki ya sonrası? Bakalım bu bulgular, dünya genelinde beslenme alışkanlıklarını değiştirecek mi? Gelişmeleri takip ediyoruz…
Kaynak: Orijinal Haber
