İstanbul Boğazı’nda 40 Yerleşik Yunus Takip Ediliyor

Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) ve İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi, İstanbul Boğazı’nda yaklaşık 40 afalina yunus bireysini 30 yılın üzerine süren bilimsel çalışmalarla izliyor. 1 500’den fazla deniz seferi sırasında foto kimliklendirme ve akustik izleme yöntemleriyle her bireyin kişisel izleri kaydediliyor; böylece yerleşik popülasyonun davranışları, beslenme alanları ve göç rotaları sistematik olarak belgeleniyor.

Araştırmacılar, Boğaz’da afalina, tırtak ve mutur olmak üzere üç farklı yunus türünün görüldüğünü belirtiyor. Yerleşik popülasyonun yalnızca afalina türünden oluştuğu ve tırtak ile mutur yunuslarının yalnızca ilkbahar ve sonbahar balık göçleri sırasında Boğaz’ı kullandığı rapor ediliyor. Balık göçlerinin yoğunlaştığı dönemlerde Boğaz’daki toplam yunus sayısının yaklaşık 200’e kadar çıktığı da gözlemlenmiş.

2009 yılından bu yana hidrofonlarla gerçekleştirilen akustik izleme çalışmaları, yunusların özellikle gece saatlerinde daha aktif olduğunu ve Karadeniz yönündeki balık göçü sırasında Boğaz’ın Karadeniz girişi ve Beykoz koylarında yoğunlaştığını gösteriyor. Artan deniz trafiği ve jet ski kullanımının yüksek ses ve hızlı hareketleriyle yunusları olumsuz etkilediği, özellikle Karadeniz girişi ve Beykoz koyları gibi yoğun bölgelerde bu faaliyetlerin sınırlandırılması gerektiği uyarılıyor.

2030 yılına kadar devam edecek TÜBİTAK destekli CetaFin projesi kapsamında, İstanbul, Zonguldak ve Sinop’taki fotoğraf katalogları karşılaştırılıyor; komşu ülkelerdeki verilerle eşleştirme yapılarak yunusların bölgesel hareketleri araştırılıyor. Pasif akustik izleme çalışmaları Doç. Dr. Ayhan Dede tarafından yürütülüyor. Kirlilik, aşırı avcılık ve balıkçı ağlarına takılma gibi tehditlerin devam ettiği, av yasağından sonra popülasyonda toparlanma gözlendiği ancak risklerin sürdüğü belirtiliyor.