C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

Soğuk algınlığına karşı C vitamini takviyesinin yaygın kullanımı, bilimsel verilerle tam olarak desteklenmiyor. Kış aylarında halk arasında sıklıkla tercih edilen C vitamini, yıllar içinde yapılan geniş çaplı araştırmalarla soğuk algınlığının riskini düşürmede sınırlı bir etkisi olduğu ortaya çıktı. 1970’te yayımlanan Linus Pauling’in kitabında günde 1000‑2000 mg C vitamini almanın hastalığı önleyebileceği iddiaları yer aldı, ancak Pauling’in dayandığı veriler sonrasında eleştirildi.

2023’te yayımlanan 10 araştırmanın meta‑analizinde 2 736 sağlıklı katılımcı incelendi. Günde en az 1000 mg C vitamini alan grupta ağır belirtilerde %15 azalma gözlendi; hafif belirtilerin süresi ise değişmedi. Genel olarak yetişkin ve çocuklarda belirtilerin şiddeti ve süresi yaklaşık %8‑14 oranında hafifledi. Bu fark günlük hayatta küçük bir iyileşme olarak değerlendirilebiliyor; örneğin beş gün süren şiddetli soğuk algınlığı, C vitamini ile ortalama 12 saat kısalabilir. Belirti başladığında C vitamini almanın belirgin bir faydası bulunmadı.

Yüksek dozlar ise yan etkilere yol açabiliyor. Günde 1000 mg’dan fazla tüketim, ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi rahatsızlıklara neden olabilir. Ayrıca böbrek taşları riskini artıran oksalat atılımı, demir emilimini artırarak demir birikimi riskini yükselten etkiler ve bazı kanser tedavileri ile statinlerle etkileşimler rapor edildi. Bu nedenle yüksek dozlu ve düzenli C vitamini takviyesi kullanmadan önce doktorla görüşmek önerilmektedir.