BM’den hava kirliliği uyarısı: ‘Yılda 100 bin ek ölümle bağlantılı olabilir’

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından yayımlanan yıllık raporda, iklim değişikliğiyle birlikte orman yangınlarının sıklığının ve şiddetinin artıp hava kirliliğinin en önemli kaynaklarından biri haline geldiği bildirildi. Gelişmiş ülkelerde sanayi ve ulaşım kaynaklı kirliliğin azaldığı gözlemlenmesine rağmen, orman yangınlarından yayılan dumanın bu iyileşmeyi tersine çevirebileceği uyarısı yapıldı. Rapor, hava kirliliği ile iklim değişikliğinin birbirine yakından bağlı olduğunu ve ikisinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

WMO Bilim Sorumlusu Lorenzo Labrador, orman yangınlarından yayılan dumanın çok uzak bölgelere taşınabileceğini ve taşıdığı zehirli kimyasalların solunmasının vücutta iltihaplanma ve akciğer hastalıklarına yol açabileceğini belirtti. Raporda, PM2.5 olarak bilinen çok küçük parçacıkların yangın ve egzoz dumanından yayıldığı, akciğerlerin derinliklerine ulaşarak solunum ve kalp‑damar hastalıklarıyla ilişkilendirildiği ifade edildi. Bu dumanın yılda yaklaşık 100 bin ek ölümle bağlantılı olabileceği tahmin ediliyor.

Araştırmalar, 1990’lardan bu yana aşırı orman yangınları olaylarının üç katına çıktığını gösteriyor; 2010‑2018 yılları arasında her yıl yaklaşık 100 bin ek ölümle sonuçlanmış olabileceği raporda belirtildi. 2025’te Kanada kuzeyi, Rusya’nın bazı bölgeleri, Batı‑Orta Afrika ve İspanya’nın kuzeybatısı, artan yangınlar nedeniyle PM2.5 seviyelerinin uzun dönem ortalamalarının üzerine çıktığını rapor buldu. WMO, aşırı sıcakların dünya ısındıkça daha sık, daha şiddetli ve daha uzun süreli hale geldiğini, bu yıl Avrupa’da (İspanya, Fransa, Yunanistan) büyük yangınların yaşandığını vurguladı.