Türkiye’den yapay zeka için uluslararası mekik diplomasisi

Türkiye, 2026‑2030 döneminde yürütülen Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında “mekik diplomasisi”ni güçlendirerek küresel standartların belirlenmesinde aktif rol almayı ve yerli yapay zeka ürünlerinin ihracatını kolaylaştırmayı hedefliyor. Plan, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülüyor ve OECD Yapay Zeka İlkeleri, Küresel Yapay Zeka Güvenliği Ağı, Birleşmiş Milletler ve G20 platformlarında katkı sağlamaya devam edecek. Aynı zamanda ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi standart ve etik yönetişim platformlarında teknik katkı yapılacak.

2027 sonuna kadar Türkiye, en az beş ülkeyle ikili yapay zeka işbirliği çerçeve anlaşması, üç uluslararası kurumla mutabakat anlaşması ve üç hedef pazarda karşılıklı tanıma veya uygunluk işbirliği başlatmayı planlıyor. Her işbirliği, teknik çalışma grubu, ortak test protokolü, veri ve hesaplama paylaşımı çerçevesi gibi somut çıktılarla ölçülecek ve yıllık ilerleme raporlarıyla takip edilecek. Veri ve hesaplama paylaşımında KVKK, uluslararası veri koruma yükümlülükleri, veri egemenliği, karşılıklılık, ulusal güvenlik, ticari sır ve fikri mülkiyet ilkeleri gözetilecek.

Bölgesel düzeyde Türk Dilleri Büyük Dil Modeli, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve D8 ülkeleriyle kapasite geliştirme programları yürütülecek. Pilot projeler tarım, enerji, ticaret ve sanayi alanlarında başlatılacak; Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan dil modeli 2027 sonuna kadar üretim ortamına alınacak. İstanbul, uluslararası yapay zeka vitrini ve yatırım diplomasi şehri olarak konumlandırılacak; Terminal İstanbul gibi platformlar bu çalışmalara ev sahipliği yapacak.